قوانیـن کـار در ساخت تخت جمشید
|
پيدايش سیهزار لوح گل نوشته : در اواخر سال 1312 (هـ . ق) در گوشه شرقی صفه ، روی حصار شمالی به اتاقهایی برخوردند كه 30 هزار لوح گل نبشته ،در آنها بايگانی شده بود . و حاوی اطلاعات مهمی در مورد دستمزد كارگران و پيشهورانی كه در ساخت كاخ عظيم تخت جمشيد شركت داشتند به ما نشان میدهد . اين لوحها در دوران هخامنشی به صورت خام نگهداری میشد ، اما زمانی كه تخت جمشيد در آتش کینه اسكندر میسوخت ، تعدادی از لوحها نابود شدند و تصادفا بخشی از آنها در لهيب آتش پخته شد و برای ما محفوظ ماند! برای خواندن آن لوحها ، دولت وقت ايران موافقت كرد كه الواح در 50 صندوق بستهبندی شده و به طور امانت به دانشگاه شيكاگو منتقل شود و در سال 1945ميلادی تحت نظر پرفسور ژرژ كامرون ترجمه آنها آغاز گرديد ...
... تا پيش از پيدايش و ترجمه اين گلنبشته ها ، عقيده بسياری از باستان شناسان و تاريخ نويسان بر آن بود كه كاخهای عظيم شاهنشاهی هخامنشی هم مانند اهرام و پرستشگاهها و كاخهای مصر و آشور و بابل و ساير كشورهای شرقی ، با بيگاری و به كمك رنج و اسارت مردمان كشورهای زيردست ساخته شده است يا به مانند ديوار بزرگ چين ، كه در قرن سوم پيش از ميلاد توسط چين شی هوانگ امپراتور مقتدر چين بنا گرديد و جسد هزاران اسير در درون آن ديوار دفن گرديد ، يا در ساخت كوليزيم ( نمايشگاه عظيم روم باستان ) 10 تا 50 هزار اسير در طول 10 سال برای ساخت آن بيگاری دادند و رنج كشيدند و هنگام گشايش عده بسياری از آنها را خوراك درندگان ساختند و يا حتی پتر ، تزار بزرگ روسيه برای احداث پتروگراد در كنار خليج فنلاند در اوائل قرن 18 ميلادی روزانه از چهل هزار كارگر ، در آن سرمای توان فرسا بيگاری میكشيدند . اما پيدايش و ترجمه گل نبشتههای اداری تخت جمشيد نشان داد كه در ، دربار هخامنشی بيگاری و اسارت و كار بدون دستمزد ، موضوع و مفهومی نداشته و كليه كارگران و استادان اعم از درودگران ، سنگ تراشان ، پيكرسازان ، منبت كاران ، آهنگران ، و پيشهوران و ساير كاركنان و خدمتكاران ديوانی به فراخور مهارت و استادی ، دستمزد روزانه دريافت میكردند و حتی مليت و قوميت كارگران اغلب در اين لوحهها نوشته شده ، مانند سنگ تراش يا درودگران مصری و كارگران سوريهای و از روی اين الواح تا حدی معلوم گرديد كه استادكاران و هنرمندان كاخ باشكوه تخت جمشيد از كدام كشور جز شاهنشاهی بوده ، و تصور میرود استادكاران يا كارگرانی كه مليت آنها ذكر نشده ، پارسی يا مادی بوده كه نياز به معرفی نداشتهاند .
بر اساس لوحهای گلنبشته تخت جمشيد زنان هم دوش مردان در ساختن كاخهای شاهان هخامنشی دست داشتهاند و دستمزد برابر دريافت مینمودند و پيشه بيشتر زنان در دوره هخامنشيان صيقل دادن سنگنگارهها و همچنين دوخت و دوز بوده است و بايد خاطر نشان ساخت كه زنان در دوران باردار و با به دنيا آوردن كودكی ، برای مدتی از كار معاف ، اما همچنان برای گذراندن زندگی و تامين معاش به آنان دستمزد پرداخت و مواد اوليه ضروری زندگی دريافت میكردند و داريوش شاه همچنين برای نوزادان پسر يا دختری كه آنها به دنيا میآوردند پاداشی در نظر میگرفت . بر طبق اين لوحها اداره ساختمان كاخهای شاهنشاهی بسيار منظم و دقيق و از روی اصول و دادگری و رفاه حال كارگران مدنظر گرفته میشد ، و چنان كه كارگری مورد پسند واقع نمیگرديد ، دستمزد پرداخت و به ديار خود باز گردانيده میشدند . همچنين در اين گل نبشتهها از فروشگاههايی ياد شده كه كارگران میتوانستند مواد و لوازم ضروری زندگی خود را از آن خريداری نمايند .
هنر شاهنشاهی : پرفسور لوئی واندنبرگ باستان شناس معروف بلژيكی و استاد دانشگاه بروكسل در كتاب ( ايران باستان ) درباره هنر دوران هخامنشيان مینويسد : هنر هخامنشيان بيش از همه چيز هنر شاهنشاهی است ، كه در آن همه چيز مربوط به تجليل شاهنشاه است ، مانند كاخهای بزرگ و تشريفات شكوهمند شاهنشاهی ، و از سوی ديگر هنر هخامنشی هنری است جهانی كه نتيجه اختلاط هنر كشورهای گوناگون میباشد . و دكتر ريچارد فرای استاد كرسی فارسی دانشگاه هاروارد و خاورشناس نامی در كتاب " ميراث باستانی ايران " مینويسد : « برگزاری جشنهای نوروز يا مراسم پرشكوه تاجگذاری ، يا به خاك سپردن شاهان ، در تخت جمشيد به انجام میرسيده است . شايد همه اين ناحيه جايگاه مقدس ملی شمرده میشد كه در آن آتش پادشاهان در نقش رستم در ساختمانی به نام كعبه زرتشت نگاهداری میشد » به هر حال تخت جمشيد مركز دودمانی و محل برگزاری تشريفات و جشنها و رسوم هخامنشيان بوده است و اكنون نيز مورد تمجيد و توجه جهانيان میباشد . بر ما واجب است در حفظ و نگهداری این بنای بزرگ که نشان هویت ملی ما هم فرهنگان ( ایران ، افغانستان ، تاجیکستان ، آذربایجان ، ازبکستان ، ارمنستان ، بخش هایی از ترکیه و عراق و پاکستان ) است و باعث اتحاد هرچه بیشتر ما و کوری دشمنان و تجزیه طلبان خواهد شد. |